Nghiên cứu micro không dây

• Ngày đăng: 27-09-2017, 8:52 am
• Lượt xem: 1596

Nghiên cứu micro không dây

(Wireless Microphone Consisderation)

Micro không dây rõ ràng đòi hỏi máy phát sóng (transmitter) kết nối với micro, và bộ thu (receiver) kết nối với mixer. Với thiết kế cầm tay, máy phát thường bao gồm trong bản thân microphone. Với micro lavaliere (hay clip-on), máy phát có thể có dạng thức trong hộp chứa pin, hay dây đeo.

Bộ thu có hai cấu hình thiết kế cơ bản, ăng-ten đơn và ăng-ten đôi. Việc thiết kế ăng-ten đôi thường gọi là máy thu đa dạng (diversity receiver) và thường thiết kế có nhiều mạch nội bộ chủ yếu cho phép máy thu lựa chọn ăng-ten nào nhận được tín hiệu mạnh nhất tại bất kỳ thời điểm nào. Ưu điểm của thiết kế đa dạng được minh họa trong hình 17.

Dĩ nhiên tần số phát và tần số sóng thu vô tuyến (gọi là tần số sóng mang) phải được điều hợp đúng với nhau. Điều này không thể thay đổi, thực hiện bởi hãng sản xuất, cho dù vài hệ thống đưa ra quyền chọn một trong nhiều tần số có sẵn đã cung cấp trong giai đoạn sản xuất, trong trường hợp cả máy phát lẫn thu phải được chuyển đổi (switched) thích hợp do người dùng. Có khả năng có thể phát sinh lo ngại nghiêm trọng trong việc lựa giải tần số vô tuyến thích hợp cho những ứng dụng.

Ở đây có khuynh hướng được thỏa hiệp về chi phí với khả năng của hệ thống để hoạt động mà không đụng chạm nguồn tần số khác do đài phát thanh phát ra. Nhìn chung, những cân nhắc có thể tham gia ở đây khá phức tạp và đáng được tư vấn trực tiếp với hãng sản xuất tương ứng.

Những giải tần số vô tuyến sử dụng trong thiết kế micro không dây có thể được chia gần đúng như sau. (Cần tư vấn tài liệu của hãng sản xuất trong từng trường hợp để bảo đảm không có liên quan đến những thủ đoạn (ruse) của FCC (Cục quản lý sóng truyền thanh & truyền hình Mỹ), có thể bị chồng lấn bởi những thiết bị đặc biệt).

Hệ thống băng tần thấp VHF (VHF low-band System) này thường có tại những loại micro rẻ tiền nhất mặc dù giải này cũng chia sẻ tần số với điện thoại không dây và hệ thống sử dụng không dây dân dụng khác.

Hệ thống băng tần cao VHF (VHF high-band System) (150 - 216MHz) hiện là thiết kế không dây thường gặp nhất. Giải này bị chia sẻ một phần bởi những kênh truyền hình 7 ® 13. Ở đây, lựa chọn kênh (channel) vận hành thích hợp đầu tiên liên quan đến việc phải chắc chắn lựa chọn channel cho micro không dây không trùng với kênh truyền hình hoạt động trong cùng vị trí địa lý. Đồng thời, cũng có những dịch vụ phát thanh thương mại khác hoạt động trong lĩnh vực này. Nếu sẽ thực hiện hệ thống VHF băng tần cao trên đường lưu diễn, có lẽ nên chọn dùng hệ thống lựa chọn được tần số (selectable- frequency) cho phép chuyển đổi sang tần số vô tuyến không dùng đến tại vị trí đã cho.

Băng tần UHF thấp (UHF low-band) (450 - 600MHz) và băng tần UHF cao (UHF high-band) (806 - 950MHz) có khuynh hướng đắt hơn mà còn có khuynh hướng bị nhiễu sóng tự do nhiều hơn đáng kể.

Hình 17

Tính thu sóng đa dạng so với không đa dạng (non-diversity) của micro không dây.

Sự lựa chọn giữa ăng ten đôi thu sóng đa dạng và hai ăng-ten để giảm khả năng bất ngờ rớt sóng (drop-off) do sự triệt tiêu phase trực tiếp và phản xạ của những tần số sóng mang tín hiệu.

Hình 18

Micro Lavaliere clip-on tiêu biểu.

Hình 19.

Một thiết kế microphone bổ sung quan trọng.

Trong vài trường hợp quan trọng, phải có một microphone hoàn toàn đặt trên một bề mặt phẳng. Minh hoạ này mô tả lợi thế chính của loại micro ranh giới (boundary), triệt tiêu phản dội từ bề mặt cứng. Micro này cũng thường thấy sử dụng trên thềm trước sân khấu và gần bên dưới nắp piano. (Loại micro đặc biệt này, với thiết kế condenser đa hướng chất lượng cao, bán trên thị trường là loại Pressure-Zone Microphone (PZM), được phát triển bởi Crown International). Micro ranh giới nói chung được tiếp thị bởi nhiều hãng sản xuất là một trong hai loại: thiết kế omni-directional và uni-directional.

Hình 20

Hưởng dẫn thêm về micro.

Hình trên: Khi nghe được tiếng feedback, bản năng con người đầu tiên thường bóp chặt, che đầu micro. Điều này làm giảm hoàn toàn những mô hình định hướng và cũng tạo ra khoang cộng hưởng, làm cho vấn đề tồi tệ hơn. Ngay lập tức, thay vì kiểm soát mức độ. Nếu nghi ngờ channel nào gây ra sự việc này, hãy bình tĩnh giảm mức độ kiểm soát tổng thể cho đến khi hết vấn đề. (Thỉnh thoảng chúng ta có thể di chuyển chính micro và/hay sử dụng cơ thể con người để đưa che micro, sau đó đưa người nào khác để mình rảnh tay giảm mức độ kiểm soát).

Hình dưới: Thử cầm một micro uni-directional giống như minh họa có khuynh hướng biến micro này thành micro omni-diretional, thật sự làm giảm khả năng loại bỏ các âm thanh từ thực tế. Kết quả thường bị feedback.

Hình 21

Giảm gain của hệ thống cố sẵn với nhiều micro.

Mỗi lần chúng ta mở gấp đối số micro ở một gain nhất định, tất cả cái khác đều cân bằng như vậy, chúng ta cho phép tăng gấp đôi số lượng output của hệ thống để tính toán lại thông qua hệ thống, bị giảm gain before feedback là 3db. Điều này có thể có tầm quan trọng rất lớn, thí dụ, trong chương trình sân khấu, dàn nhạc giao hưởng và hội nghị lớn có nhiều vị trí micro.